Bron: www.nrc.nl
Gepubliceerd: 16 januari 2008
Door Karin de Mik

Beetsterzwaag, 16 jan.
Veehouder Jan van de Lageweg beklimt een enorme hoop houtsnippers die buiten op het terrein van de houtgestookte installatie in Beetsterzwaag ligt. Hij wijst drie meter naar beneden in de betonnen voorraadbunker. Een bewegende vloer schuift de snippers de goot in en vandaar gaan ze rechtstreeks naar de kachel.’’

Binnen in de hal draait Frans Postma, voorzitter van natuurvereniging De Alde Delte, de dikke, zwarte deur van de houtverbrandingsinstallatie open. ’’Het lijkt er wel een van een onderzeeër’’, lacht hij. De warmte komt je tegemoet. ’’De beweegbare vloer in de kachel voorkomt dat zich slakvorming voordoet’’, licht hij toe. De biomassaverbrander van De Alde Delte levert duurzame energie aan twee nabijgelegen zorginstellingen.

 

Het verwarmde water gaat via twee enorme buizen die een meter in de grond liggen naar de afnemers een halve kilometer verderop. Zij besparen daardoor jaarlijks 340.000 kubieke meter aardgas en hun energierekening valt 5.000 euro lager uit. De besparing aan CO2-uitstoot bedraagt ongeveer 640 ton, vergelijkbaar met de jaarlijkse emissie van tweehonderd huishoudens. De grote computergestuurde houtkachel wordt vandaag officieel in gebruik genomen.

Het is een bijzonder project omdat 65 boeren biobrandstof leveren aan twee grootverbruikers. Het project wordt begeleid door de Dienst Landelijk Gebied regio Noord van het ministerie van Landbouw en maakt deel uit van het Europese programma North Sea Bio Energy.

 

Projectleider en initiatiefnemer Dirk de Boer vertelt dat hij dankzij het Europese programma veel informatie kreeg uit Duitsland over bijvoorbeeld het gewenste type installatie. Daar zijn al vele honderden kleine en grote kachels van deze soort. In de Duitse gemeente Vrees worden honderd vrijstaande woningen en een kleuterschool al tien jaar verwarmd door zo’n soort installatie.’’ De Duitsers stapten de afgelopen jaren over op deze alternatieve energievorm toen oude olie- en kolenkachels werden vervangen.

De Boer noemt de samenwerking met Duitsland ‘super’. ’’Het ministerie van Economische Zaken van Sleeswijk-Holstein in Kiel stuurt me binnen een paar uur alle gewenste informatie. Samen met een Duits energiebureau hebben we een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd.’’

De investeringskosten van de installatie bedragen 800.000 euro. De startsubsidie van het North Sea Bio Energy project bedroeg zo’n 200.000 euro. Van diverse Friese instanties kwam nog eens twee ton binnen.

 

Het project heeft volgens de initiatiefnemers louter voordelen. Naast de CO2-reductie hebben de instellingen een lagere energienota en krijgen maatschappelijk een ‘groener’ gezicht, somt Postma van vereniging De Alde Delte op. De boeren kunnen de tijdrovende klus van het snoeien van houtwallen en -singels overlaten aan de vereniging. Met de energieopbrengst van het snoeihout bekostigt de vereniging het onderhoud van de houtwallen, zodat het landschap een fraaier aanzien krijgt. In de bedrijfsruimte is nog plaats voor een tweede houtverbrander.

De natuurvereniging voert momenteel overleg met een woningcorporatie, die mogelijk een nieuwe woonwijk wil laten verwarmen door de verbranding van houtsnippers.

 

De verbrandingsinstallatie in Beetsterzwaag is een pilotproject van een Europees samenwerkingsverband, North Sea Bio Energy, waarin regionale overheden uit Duitsland, Schotland, België en Nederland projecten voor duurzame energie opzetten. Het gaat onder andere om het vergisten van varkens- en koeienmest en energiegewassen (mais) en de verbranding van houtsnippers en houtpellets.

Op een proefboerderij bij het Groningse Valthermond, bijvoorbeeld, werden proefvelden met zonnebloempitten, mais en andere energiegewassen aangelegd. In Vlaanderen werd in een demonstratiefabriek varkensmest en mais vergist tot methaangas. In proefboerderij Nij Bosmazathe in Leeuwarden ging in 2003 twee mestvergistingsinstallaties proefdraaien.

In totaal telt Friesland nu veertien vergistingsinstallaties. ’’De markt pikt het idee dus op’’, concludeert Geert Knobbe van de provincie Fryslân daarom.

Het project begon in 2004 en loopt dit voorjaar af. Binnen enkele maanden dient België een vervolgprogramma, genaamd BOPEC (Biomass Organization Production Energy in the Country) in bij de EU. Aan het nieuwe programma nemen ook Denemarken en Zweden deel.

NSBE had een begroting van 4,4 miljoen euro. Daarvan was 2,2 miljoen afkomstig van de EU. Voor BOPEC wordt 2 miljoen euro aan Brussel gevraagd.